تاریخ طبیعی و کشت
گل سرخها به انواع مختلف و متنوعی در تمام نیمکره شمالی شایع می باشند بیشتر انواع کشت شده آنها از ایران سرچشمه گرفته و منشاء آن کشور ایران است. گل سرخ یک گیاه دائمی است که طول قد آن از شصت سانتیمتر تا سه متر می رسد. این گیاه به زمین غنی و آفتابگیر نیازمند است. کتابهای باغبانی متعددی درباره طرز کشت و پرورش انواع مختلف گل سرخ به تفصیل و به طور مشروح وجود دارد میوه گل سرخ و سایر فرآورده های آن را می توان از فروشندگان گیاهی یا بعضی داروخانه ها به دست آورد.
طرز استعمال و استفاده
عطر گل سرخ و اسانس تقطیر شده آن اساس ساخت بسیاری از عطریات فرانسوی است. لیکن این عطر بسیار غلیظ و در عین حال فوق العاده گرانبهاست تا آنجا که به طور معمول آن امکان پذیر نیست. گلبرگهای گل سرخ خشک جزء تشکیلات سبد گلهای خشکیده ای است که معمولاً برای معطر نگاهداشتن اتاق تهیه می شود. گل سرخ تازه را بروی کره می گذارند تا تمامی شب بر آن تماس داشته باشد و صبح هنگام از کره معطر استفاده کنند. گلبرگهای گل سرخ را دم کرده به عنوان قابض مصرف می کنند. نوع دیگری از گلبرگهای سرخ را در مقداری آب جوشان ریخته به مدت ده دقیقه دم می کنند، سپس آنرا صاف کرده مقداری عسل یا قند اضافه کنند تا شیرین شود. می توان این دم کرده را به شکل سرد نیز مصرف نمود. گلاب که نتیجه خیس کردن برگهای گل سرخ در آب است موجب رفع التهاب، سردرد و چشم درد می شود. همچنین گلاب را برای پاک کردن صور و رفع التهاب مژه به کار می برند. گلاب یکی از مواد ترکیب کننده کلدکرم است. قمصر کاشان یکی از منابع مهم و گرانبهای گل سرخ است که تشکیلات وسیع و عظیم دستگاههای گلاب گیری و تقطیر عطر گل سرخ در آنجا مستقر است و همه ساله یکی از صادرات ایران را گلاب و عطر گل سرخ تشکیل می دهد.
مربای گل سرخ را با نیم کیلو گرم قند یا شکر و کمی آبلیمو تهیه می کنند. نکته مهم آنکه باید دقت شود گل سرخهای مورد مصرف، به مواد حشره کش آلوده نبوده باشند و بهتر آن است که از گل سرخهای قرمز رنگ استفاده شود. ابتدا گلها را بخوبی می شویند و بلافاصله به پختن مربا می پردازند.
شربت میوه گل سرخ- برای تهیه شربت، میوه های گل سرخ را قبل از آنکه نرم شود، جمع آوری کرده و سر و دم آنها را گرفته از وسط شکاف می دهند و تخمها و قسمت سفید رنگ آن را خارج می کنند. آنگاه آنها را در یک ظرف سفالی گذارده و بعضی اوقات آنها را به هم می زنند تا به اندازه کافی نرم شود و بتواند از الک بیرون رود. سپس آنها را الک کرده و هم وزن شان، قند یا شکر و مقدار کافی آب اضافه نموده شربت درست می کنند. بهتر آن است که به ملایمت آن را به جوش بیاورند و پس از آناده شدن، در بطری می ریزند و درب آن را محکم می بندند. این شربت را می توانید بصورت آماده از مغازه خریداری کنید. در هر حال آن را می توانید به عنوان سس به بستنی یا پودینگ اضافه کنید یا به تنهایی به عنوان مقوی میل کنید. به همین طریق می توانید پوره میوه گل سرخ تهیه نمائید.
چای میوه گل سرخ : چای آنرا از غلافهای و دانه های آن تهیه می کنند. دو قاشق غذاخوری از میوه گل سرخ را در سه لیتر آب به مدت دوازده ساعت خیس کرده (هیچگاه ظرف فلزی برای این نوع کارها به کار نگیرند) پس از آن با حرارت ملایم مدت نیم ساعت بجوشانید. سپس آنرا صاف کرده و در موقع لزوم مصرف می کنیم. اگر چای در ظرف در بسته محکمی نگهداری کنید تا چندین روز می توانید از آن استفاده نماید. این چای منبع عالی ویتامین هاست و معتقدند بر روی کیسه صفرا و کلیه ها اثر نیکوئی دارد لیکن بدون توصیه و تجویز پزشک مبتلایان به التهاب یا عفونت کلیه ها نبایستی از این چای استفاده کنند.
ترشی گل سرخ – برای ساختن ترشی، گلبرگهای گل سرخ را در سرکه خیسانده پس از دو هفته از آن استفاده کنید.
تهیه و گردآوری :: گروه تحریریه پرداد
نام كتاب : شيوه هاي درمان در طب سنتي
نام مولف : علي اصغر كاظمي